Peygamber Efendimizin Son Hutbesi
Peygamber Efendimiz (sav), son hutbesini Zilhicce’nin 9. gününde irad etti. İşte o hutbe:
Ey insanlar, beni dikkatle dinleyin. Çünkü bu yıldan sonra bir daha sizin aranızda bulunup bulunamayacağımı bilmiyorum. Bu sebeple size söylediklerimi çok iyi dinleyin ve bu sözleri bugün burada bulunamayanlara ulaştırın.
Ey insanlar, bu ayı, bu günü, bu şehri nasıl mukaddes sayıyorsanız, her Müslümanın canını ve malını da öyle mukaddes bir emanet bilin. Size emanet edilenleri sahiplerine geri verin. Hiç kimseye zarar vermeyin ki size de zarar verilmesin. Unutmayın ki Rabbinizle mutlaka karşılaşacak ve yaptıklarınızın mutlaka hesabını vereceksiniz. Allah size faizi haram kılmıştır; bundan böyle faizden doğan bütün alacaklar kaldırılmıştır. Ancak anaparanız sizindir. Ne haksızlık edin ne de haksızlığa uğrayın. Allah hükmetmiştir ki artık faiz yoktur ve Abdülmuttalib’in oğlu Abbas’a ait bütün faiz alacakları da kaldırılmıştır…
Şeytana karşı dikkatli olun; dininizin selameti için ondan sakının. O, sizi büyük işlerde saptırma ümidini tamamen yitirmiştir; öyleyse küçük işlerde ona uymaktan da sakının.
Ey insanlar, kadınlarınız üzerinde sizin birtakım haklarınız olduğu gibi, onların da sizin üzerinizde hakları vardır. Unutmayın ki onları ancak Allah’ın emaneti ve izniyle eş olarak aldınız. Eğer onlar sizin hakkınıza riayet ederlerse, onların da örfe uygun şekilde yedirilip giydirilme hakları vardır. Kadınlarınıza iyi davranın, onlara şefkatle muamele edin; çünkü onlar sizin hayat ortaklarınız ve sadık yardımcılarınızdır. Sizin hoş görmediğiniz kimselerle yakınlık kurmamaları ve iffetsizliğe asla yönelmemeleri de sizin hakkınızdır.
Ey insanlar, beni can kulağıyla dinleyin: Allah’a kulluk edin, beş vakit namazınızı kılın, Ramazan ayında oruç tutun ve malınızdan zekât verin. Gücünüz yetiyorsa haccı da yerine getirin.
Bütün insanlık Âdem ile Havva’dandır. Arap’ın Arap olmayana, Arap olmayanın da Arap’a; beyazın siyaha, siyahın da beyaza hiçbir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takva ve salih amelledir.
Biliniz ki her Müslüman, diğer Müslümanın kardeşidir ve Müslümanlar tek bir kardeşlik topluluğudur. Bir Müslümana, din kardeşine ait olan bir şey, o kimse onu gönül rızasıyla vermedikçe helal olmaz. Öyleyse kendinize zulmetmeyin.
Unutmayın, bir gün Allah’ın huzuruna çıkacak ve yaptıklarınızdan hesaba çekileceksiniz. Öyleyse benden sonra doğruluk yolundan sapmamaya dikkat edin.
Ey insanlar, benden sonra hiçbir peygamber gelmeyecek ve yeni bir din doğmayacaktır. Öyleyse aklınızı kullanın ey insanlar ve size tebliğ ettiğim sözleri iyi anlayın. Size iki şey bırakıyorum: Kur’an ve benim yolum olan sünnetim. Bunlara sarıldığınız sürece asla sapıtmazsınız.
Beni dinleyenler sözlerimi başkalarına ulaştırsın; onlar da başkalarına aktarsın. Nice olur ki en son işitenler, beni doğrudan dinleyenlerden daha iyi anlar. Şahit ol Allah’ım; mesajını kullarına tebliğ ettim.